Nagła utrata osoby bliskiej to moment, w którym świat się zatrzymuje. Niestety, ubezpieczyciele i procedury prawne nie czekają. Zderzenie z formalnościami w czasie żałoby bywa przytłaczające, jednak polskie prawo cywilne (m.in. przepisy art. 446 k.c.) daje rodzinie zmarłego narzędzia, by zabezpieczyć jej przyszłość i zrekompensować doznaną krzywdę.

Praktyka pokazuje, że sprawne i umiejętne czytanie zarówno przepisów prawa, jak i dokumentacji medycznej zmarłego, to podstawa, by skutecznie chronić interesy rodziny. Od czego zacząć i kto w świetle prawa ma prawo do świadczeń?

Kto zalicza się do najbliższych członków rodziny?

W przypadku roszczeń po śmierci bliskiego prawo nie trzyma się sztywno wyłącznie aktów urodzenia czy małżeństwa. Decydujące znaczenie ma faktyczna więź – emocjonalna, psychiczna i życiowa.

O zadośćuczynienie i odszkodowanie mogą ubiegać się:

• Współmałżonek oraz dzieci (również te dorosłe i samodzielne).

• Rodzice zmarłego.

• Rodzeństwo.

• Dziadkowie i wnuki.

• Partnerzy życiowi (konkubenci).

Okiem eksperta: „Towarzystwa Ubezpieczeniowe nagminnie próbują odrzucać roszczenia partnerów życiowych, argumentując to brakiem ślubu. To celowe wprowadzanie w błąd. Sądy doskonale rozumieją, że trauma po stracie wieloletniego partnera jest ogromna. Kluczem w takich sprawach jest jednak odpowiednie udokumentowanie tej więzi – nie tylko wspólnymi rachunkami, ale często opinią psychologiczną, która jednoznacznie potwierdza rozmiar straty i rozwój np. zespołu stresu pourazowego (PTSD)” – wyjaśnia radca prawny Karolina Majchrzak z Kancelarii Invicte.

W jakich sytuacjach można dochodzić roszczeń?

Aby roszczenia były zasadne, do śmierci musi dojść w wyniku zdarzenia, za które odpowiedzialność ponosi inny podmiot. Najczęściej są to:

1. Wypadki komunikacyjne – gdzie roszczenia kierujemy do polisy OC sprawcy (lub do Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego, gdy sprawca zbiegł).

2. Błędy medyczne – sprawy, w których szpital niemal zawsze odrzuca winę, wymagające wykazania, że personel medyczny nie dopełnił należytej staranności.

3. Wypadki przy pracy i w rolnictwie – gdzie śmierć następuje na skutek zaniedbań pracodawcy (np. brak szkoleń, wadliwe maszyny) lub wypadku w gospodarstwie.

Okiem eksperta: „W sprawach o błąd medyczny lub skomplikowany wypadek, kluczowe jest to, co kryje się między wierszami karty informacyjnej ze szpitala. Ubezpieczyciele często starają się udowodnić, że przyczyną śmierci nie był sam uraz, lecz choroby współistniejące pacjenta. Naszym zadaniem jest dogłębna analiza patofizjologii urazu i wykazanie przed orzecznikami, że to konkretne zdarzenie zapoczątkowało łańcuch przyczynowo-skutkowy prowadzący do zgonu” – podkreśla radca prawny Karolina Majchrzak.

O jakie świadczenia można wystąpić? (Podstawy)

Pojedynczy wypadek rodzi prawo do kilku niezależnych od siebie świadczeń. Ich precyzyjne wyliczenie i poparcie dowodami to zadanie dla pełnomocnika:

• Zadośćuczynienie za doznaną krzywdę – jednorazowe świadczenie pieniężne, którego celem jest chociażby częściowe zrekompensowanie bólu, cierpienia, wstrząsu psychicznego i poczucia osamotnienia po stracie.

• Stosowne odszkodowanie – przysługuje, gdy śmierć bliskiego spowodowała wymierne, znaczne pogorszenie sytuacji życiowej rodziny (np. utrata oparcia, wsparcia w opiece nad dziećmi).

• Renta po zmarłym – świadczenie (najczęściej dla dzieci lub współmałżonka) mające na celu uzupełnienie budżetu domowego, z którego ubyły zarobki zmarłego.

• Zwrot kosztów leczenia i pogrzebu – obejmuje wydatki na pochówek, nagrobek, ale też koszty prywatnego leczenia przed zgonem czy pomocy psychologicznej dla rodziny.

Okiem eksperta: „Największym błędem jest traktowanie zadośćuczynienia jak matematycznego wzoru. Ubezpieczyciele często opierają się na suchych tabelach, przypisując konkretne kwoty za utratę męża czy matki. Tymczasem z perspektywy prawnej i medycznej, każda żałoba przebiega inaczej. Indywidualizacja roszczenia i pokazanie przed sądem, jak ta konkretna śmierć zrujnowała życie emocjonalne i zdrowie danej osoby, to jedyna droga do uzyskania sprawiedliwej rekompensaty” – dodaje mec. Majchrzak.

Wsparcie prawne w najtrudniejszych chwilach

Prowadzenie sprawy o zadośćuczynienie po stracie bliskiej osoby wymaga nie tylko doskonałej znajomości przepisów i medycyny, ale przede wszystkim taktu i spokoju. Wymaga to gromadzenia i analizy trudnej dokumentacji, z którą rodzina w żałobie nie powinna mierzyć się sama.

W Kancelarii Invicte doskonale to rozumiemy. Zapewniamy dyskretną, bezpłatną analizę dokumentacji medycznej i prawnej, oceniając realne szanse na uzyskanie roszczeń. Przejmujemy na siebie ciężar komunikacji z ubezpieczycielem, aby zapewnić Państwu spokój. Aby nie stanowić dodatkowego obciążenia w tym trudnym czasie.