Odszkodowanie z ZUS a roszczenia wobec pracodawcy – czym się różnią?

Po wypadku przy pracy poszkodowany może otrzymać świadczenia z ZUS, a także dochodzić dodatkowej rekompensaty od pracodawcy lub jego ubezpieczyciela OC. Podstawą dodatkowych roszczeń jest odpowiedzialność cywilna pracodawcy, która może opierać się na zasadzie winy albo ryzyka.

Otrzymanie jednorazowego odszkodowania z ZUS nie zamyka zatem możliwości uzyskania dalszych świadczeń. Łączna rekompensata z OC pracodawcy może być znacznie wyższa, ponieważ uwzględnia indywidualne następstwa wypadku: cierpienie, koszty leczenia, ograniczenia w codziennym funkcjonowaniu i straty w dochodach.

Każda sprawa wymaga analizy, która pozwala ustalić właściwą podstawę odpowiedzialności oraz zakres należnych świadczeń.

Na jakich zasadach przysługuje odszkodowanie z ZUS?

Jednorazowe odszkodowanie z ZUS przysługuje osobie objętej ubezpieczeniem wypadkowym, która wskutek wypadku przy pracy doznała stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu i spełnia ustawowe warunki uzyskania świadczenia.

Jego wysokość ustala się według procentu uszczerbku oraz obowiązującej stawki. Ocenę następstw zdrowotnych przeprowadza się po zakończeniu leczenia i rehabilitacji. Szczegółowe zasady przedstawia Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Uzyskanie tego świadczenia nie wymaga wykazania winy pracodawcy. Wynika ono z ochrony zapewnianej przez ubezpieczenie wypadkowe. Odrębnie mogą przysługiwać m.in. zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne lub renta z tytułu niezdolności do pracy.

Odpowiedzialność pracodawcy na zasadzie winy lub ryzyka

Pracodawca może odpowiadać za skutki wypadku na zasadzie winy albo na zasadzie ryzyka. Ustalenie, która z tych podstaw znajduje zastosowanie, ma istotne znaczenie dla prowadzenia sprawy.

Odpowiedzialność na zasadzie winy dotyczy sytuacji, w których do wypadku doprowadziły zawinione działania lub zaniedbania pracodawcy. Mogą one wiązać się np. z niewłaściwą organizacją pracy, niesprawnymi urządzeniami lub niezapewnieniem odpowiednich warunków bezpieczeństwa.

Odpowiedzialność na zasadzie ryzyka występuje w przypadkach określonych prawem, w szczególności przy szkodach związanych z ruchem przedsiębiorstwa spełniającego przesłanki art. 435 Kodeksu cywilnego. Wówczas wykazanie winy pracodawcy nie jest konieczne.

Brak stwierdzonego naruszenia przepisów BHP nie przesądza więc o braku możliwości uzyskania odszkodowania.W takiej sytuacji znaczenie może mieć właśnie odpowiedzialność na zasadzie ryzyka.

„W każdej sprawie analizujemy, czy odpowiedzialność pracodawcy opiera się na zasadzie winy, czy ryzyka. Poszkodowany nie musi samodzielnie rozstrzygać tego zagadnienia. Ustalenie właściwej podstawy prawnej jest częścią prowadzenia sprawy i pozwala ocenić możliwości dochodzenia należnych świadczeń” — wyjaśnia radca prawny Karolina Majchrzak z Kancelarii INVICTE.

Analiza obejmuje okoliczności zdarzenia, charakter działalności pracodawcy oraz związek wypadku z doznanym urazem. Pozwala również ocenić znaczenie ustaleń zawartych w dokumentacji powypadkowej.

Więcej na ten temat piszemy w artykule „Wypadek w pracy a odpowiedzialność pracodawcy”.

Kiedy świadczenia wypłaca ubezpieczyciel OC pracodawcy?

Jeżeli pracodawca posiada ubezpieczenie OC obejmujące szkody wyrządzone pracownikom, roszczenia można skierować bezpośrednio do jego ubezpieczyciela. Zakład ubezpieczeń pokrywa wówczas zobowiązanie pracodawcy w granicach udzielonej ochrony.

W ramach prowadzenia sprawy sprawdza się zarówno podstawę odpowiedzialności pracodawcy, jak i zakres polisy. Jeżeli odpowiednia ochrona ubezpieczeniowa nie została wykupiona, możliwe pozostaje dochodzenie roszczeń bezpośrednio od pracodawcy.

Dlaczego świadczenia z OC mogą być znacznie wyższe niż odszkodowanie z ZUS?

Jednorazowe odszkodowanie z ZUS ustala się według ustawowego mechanizmu związanego z procentem uszczerbku na zdrowiu. Roszczenia cywilne pozwalają natomiast uwzględnić różne następstwa wypadku i ich rzeczywisty wpływ na życie poszkodowanego.

Uraz może oznaczać nie tylko pogorszenie sprawności, ale również wielomiesięczne leczenie, potrzebę pomocy innych osób, konieczność zmiany zawodu czy trwałe ograniczenie możliwości zarobkowych. Każde z tych następstw może mieć znaczenie przy ustalaniu należnych świadczeń.

Z tego powodu kwota uzyskana z OC pracodawcy może znacznie przewyższać jednorazowe odszkodowanie wypłacone przez ZUS, szczególnie gdy wypadek pozostawił poważne lub długotrwałe następstwa.

„W sprawach dotyczących odpowiedzialności pracodawcy ocena roszczeń obejmuje znacznie więcej niż sam procent uszczerbku. Analizujemy przebieg leczenia, doznane cierpienie, potrzebę opieki oraz wpływ urazu na życie zawodowe i osobiste. Dopiero takie spojrzenie pozwala określić zakres rekompensaty odpowiadającej następstwom wypadku” — podkreśla radca prawny Karolina Majchrzak.

Jakich świadczeń można dochodzić?

W zależności od okoliczności sprawy roszczenia wobec pracodawcy lub jego ubezpieczyciela mogą obejmować:

• Zadośćuczynienie za doznaną krzywdę — rekompensatę bólu, cierpień psychicznych i ograniczeń związanych z urazem.
• Zwrot uzasadnionych kosztów — m.in. leczenia, rehabilitacji, opieki, sprzętu medycznego oraz dojazdów na leczenie.
• Odszkodowanie za utracone zarobki — gdy następstwa wypadku spowodowały stratę w dochodach.
• Rentę — jeżeli poszkodowany utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej, zwiększyły się jego potrzeby albo zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość.

Podstawę tych roszczeń stanowią przede wszystkim art. 444 i 445 Kodeksu cywilnego.

Przy ustalaniu dodatkowych świadczeń uwzględnia się wcześniejsze wypłaty oraz to, jakie następstwa wypadku zostały już zrekompensowane. Nie oznacza to jednak mechanicznego odjęcia całego odszkodowania z ZUS od należnego zadośćuczynienia. Relację między świadczeniami ocenia się indywidualnie.

Pomoc prawna Kancelarii INVICTE

Kancelaria INVICTE od lat prowadzi sprawy o odszkodowanie i zadośćuczynienie za wypadki przy pracy.Każdorazowo analizujemy odpowiedzialność pracodawcy na zasadzie winy lub ryzyka, ustalamy zakres roszczeń i prowadzimy sprawę w imieniu poszkodowanego. Reprezentujemy klientów przed pracodawcami, ubezpieczycielami oraz sądami.

Aby umówić spotkanie, wystarczy zadzwonić pod numer 534 816 057 lub napisać na adres biuro@invicte.pl. Przyjmujemy klientów w biurach w Gorzowie Wielkopolskim i Poznaniu. Po wcześniejszym uzgodnieniu możemy również dojechać do klienta.